Blog: Is waarde gelijk aan prijs?

10-09-2019    10:09   |    Peter van den Berg

Een weblog van Peter van den Berg. Hij is directeur bij AgroEnergy. Deze blog is exclusief geschreven voor Goedemorgen.

Als we de vraag krijgen wat iets waard is, dan is de automatische reactie ‘wat het kost als je het moet kopen’. Kortom de actuele prijs op de markt of bij een aanbieder, dat zien we direct als de waarde van iets. Tegelijk zult u zeggen: dat klopt niet altijd, want er zijn ook dingen met emotionele waarde en dat zit niet in de prijs. Dat is ook zo. Er zijn meer redenen waarom de prijs waarvoor je iets kan kopen niet altijd de echte waarde weergeeft.

De prijs is een weerspiegeling van de verhouding tussen vraag en aanbod op een bepaald moment. Een dag later kan die verhouding heel anders zijn. Op spotmarkten is dit een normaal verschijnsel en is het juist de bedoeling dat de prijs iedere keer verhouding weergeeft. Immers als het morgen veel harder waait dan vandaag zal er meer elektriciteit geproduceerd worden door windmolens. Dan moeten de producenten extra verbruikers zoeken om de extra elektriciteit af te nemen. Die extra verbruikers zullen minder willen betalen dan de geplande verbruikers. Alternatief is dat ze klanten wegkapen bij een energiecentrale die een hogere variabele kostprijs heeft en dus afhaakt bij een lagere prijs. In beide gevallen is de prijs voor elektriciteit morgen lager dan vandaag. Ander voorbeeld: als er volgende week veel meer tomaten worden geoogst dan deze week, zullen er extra consumenten gevonden moeten worden en dat kan waarschijnlijk alleen maar met een lagere prijs.

Het wordt vager als het gaat over prijsbeweging op termijnmarkten of aandelenmarkten. Waarom kost gas voor 2023 de ene keer 25 ct/m3 en een jaar later nog maar 17 ct/m3? Het antwoord is omdat de verhouding tussen vraag en aanbod veranderd is. Maar hoe die verhouding echt wordt weet je pas in 2023 en tot die tijd is het niet meer dan een inschatting. Maar wel een inschatting die leidt tot echte kosten of opbrengsten als je besluit te handelen voor die prijs.

Verandert de waarde voor de klant mee met de prijs? Vaak niet. In het voorbeeld van de tomaten zal een consument die altijd tomaten koopt en volgende week de tomaten goedkoper koopt, daar geen andere waarde aan ontlenen dan deze week. De consument die nooit tomaten koopt, maar volgende week wel omdat ze dan binnen zijn budget vallen, die zegt ‘nu is het me de prijs wel waard’. Voor de tomatenkweker verandert de waarde niet: zijn tomaten zijn komende week net zo lekker als deze week en de kostprijs is ook niet veranderd. En hij is gewend dat prijzen bewegen en hij beoordeelt zijn resultaat ten opzichte van zijn kostprijs op de gemiddelde prijs over een langere periode. Die ene week doet er niet toe.

Deze voorbeelden maken duidelijk dat je zelf kan en moet bepalen wat iets waard is. Dat bepaal je op basis van het belang dat je erbij hebt en soms je emotie. Voor een bedrijf bepaalt je strategie vaak de waarde van iets. Een voorbeeld: nu daggas te koop is voor 7,5 ct/m3, is de prijs van warmte afkomstig uit een WKK of ketel veel lager dan de prijs van duurzame warmte. Is de conclusie dan dat we moeten stoppen met duurzame warmte? Ofwel, is de waarde voor een tuinbouwbedrijf van deze twee bronnen hetzelfde, gezien het klimaatbeleid en het imago van de Nederlandse groente en bloemen? Dat bepaalt of goedkoop echt goedkoop is of uiteindelijk duurkoop blijkt te zijn.


Reacties (0)

Er zijn nog geen reacties

Reageer op dit bericht

Meer nieuws

Blog: Terug van vakantie

Een weblog van Hans Ligtenberg. Hij is oud-docent Groene bedrijfskunde aan de Hogeschool Inholland in Delft en...